Het Groene Medicijn

Natuur (terug) in het DNA

groendna1

Waar paramedici, psychologen en welzijnswerkers vaak al overtuigd zijn van de positieve effecten van een natuurlijke omgeving, is er vanuit de medische wetenschap behoefte aan meer effectstudies (‘evidence based medicine’). Een toenemend aantal artsen spant zich in voor dergelijk onderzoek en / of brengt natuur op recept al in de praktijk. Dat is goed nieuws want het zogenaamde DNA van organisaties wordt bepaald door de gezamenlijke kernwaarden van de mensen die er werken.

Huisartsen in beweging

Deze week kwam ik contact met een huisarts uit Naarden, Juriaan Galavazi, die op zoek is naar mogelijkheden om (onder begeleiding) in de omgeving van ’t Gooi de natuur in te trekken met cliënten / patiënten uit zijn praktijk en eventueel daarbuiten. Galavazi, huisarts met specialisatie sportgeneeskunde, deelt graag zijn wens met anderen:
Mijn praktijk richt zich buiten het normale huisartsenwerk met name op bewegen en verandering van leefstijl. Niet alleen fysiek, maar zeker ook mentaal. We coachen en begeleiden mensen en geven leefstijl- en beweegadviezen. Momenteel verbouwen we onze praktijk waardoor we meer initiatieven kunnen ontplooien. Eén van mijn wensen is om mensen die meer (zouden) moeten bewegen, in contact te brengen met de natuur. Vaak is er een groep die niet naar de sportschool wil, maar wel wil fietsen of wandelen, maar het moeilijk vindt om dit alleen op te starten. Indien mogelijk zou ik hen ook in aanraking willen laten komen met meer intensieve vormen van bewegen in de natuur zoals het ‘onderhoud’ wat nu ook door veel vrijwilligers wordt gedaan.“ 

Het Heimans en Thijsse symposium werd deze maand gehouden met het thema ‘Natuur en Gezondheid’. Tijdens dit symposium vertelde o.a. Erna van de Wiel hoe Staatsbosbeheer i.s.m. diverse (zorg)partijen natuur inzet voor de gezondheid en nam huisarts Dianne Jaspers deel aan een rondetafelgesprek over ‘natuur in de artsenpraktijk’. Jaspers sprak uit eigen ervaring over het wandelprogramma ‘Bewegen met de dokter’ in Barneveld. In Oldenzaal wandelt Huisarts Greeven met patiënten in zijn lunchpauze. Huisartsen als Jaspers, Greeven en Galavazi spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling om bewegen, ontspannen en ontmoeten in de natuur terug te brengen in het DNA van mensen en zorgorganisaties.

Filmpjes ‘Natuur als medicijn’ door jongeren

De korte filmpjes met de boodschap ‘Natuur als medicijn’ gemaakt door jongeren voor de wachtkamers van huisartsen zijn originele bouwstenen voor het verbinden van natuur en gezondheid.

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=jTo5Ndpbrdg&w=480&rel=0]

 

De eerste (gedeelde) prijs is onlangs door de jury toegekend aan:

  • Amanda Govers, zij maakte een origineel, zeer vrolijk ietwat kort filmpje (zie boven);
  • Tobias Schepers en Elise Cervin, zij maakten een verrassend professionele korte film, zowel qua beeld en inhoud sterk, maar mogelijk ietwat zwaarmoedig voor de wachtkamer, aldus de jury (zie onder).

 

[youtube=http://www.youtube.com/watch?v=JRh0a29jpLw&w=480&rel=0]

 

De prijsvraag is een initiatief van Stichting wAarde, het Innovatienetwerk en de Heimans en Thijsse stichting. Zij helpen de jongeren om (een verbeterde versie van) de filmpjes in de wachtkamer bij zoveel mogelijk artsen te krijgen.

Kwaliteit van leven

Als het gaat om artsen zijn er niet alleen onder huisartsen voorlopers te vinden die zich ervoor inspannen om natuur weer een vanzelfsprekende plek te geven in gezondheid en zorg. Ook in sommige ziekenhuizen zijn voorlopers te vinden, zoals bijvoorbeeld Prof. dr. Jan Anne Roukema, chirurg in het St. Elisabeth Ziekenhuis en hoogleraar Kwaliteit van leven aan Tilburg University.

De Nature Assisted Health Foundation (NAHF) en het Zorgnetwerk Midden-Brabant organiseerden deze maand een ochtend met het thema ‘Hoe creëren we maximale impact van groen voor gezondheid?’ Prof. Roukema, was keynote spreker op deze ochtend: “Wij dokters krijgen steeds meer het gevoel dat wij daar wat mee moeten doen, met groen en gezondheid. Door mensen te stimuleren in het groen te zijn, kun je de gezondheid van mensen beïnvloeden.” Momenteel wordt door Tilburg University (Roukema en Traa) in samenwerking met de NAHF een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden om een groene, natuurlijke omgeving in te zetten voor het herstel van (ex)kankerpatiënten. In kliniek Vitura worden mensen met een burn-out multidisciplinair behandeld in speciaal daartoe ingerichte tuinen. Het behandelconcept is gebaseerd op 10 jaar wetenschappelijk onderzoek in Zweden waarin de positieve effecten op kwaliteit van leven en werkhervatting zijn bewezen. Vitura (verbonden aan NAHF) wil dit concept in aangepaste vorm ook gaan inzetten voor (ex)kankerpatiënten.

Prof. dr. Rose-Marie Dröes, hoogleraar VUmc sprak op deze ochtend over de positieve effecten van groen op de kwaliteit van leven en de eigenwaarde van mensen met dementie. In mei 2015 worden de resultaten verwacht van een vervolgstudie die meer duidelijkheid zal geven over de gewenste inhoud van natuuractiviteiten om een zo optimaal mogelijk effect bij deze doelgroep te bereiken.

Deze week lopen in natuurgebied ‘de Anstelvallei’ cardiologen, internisten, revalidatie- en sportartsen van Maastricht UMC+, Atrium MC, Orbis en huisartsen uit de regio mee in de sponsorloop ‘loop met je dokter’. Een ludieke actie die de betrokkenheid van de medische professie bij bewegen, groen en gezondheid laat zien.

Zoals het evolutionair is bedoeld

Ons DNA bestaat uit bouwstenen die bepalend zijn voor onze ontwikkeling en functioneren. Het DNA van organisaties en dus ook de zorg wordt bepaald door de kernwaarden die mensen delen. Stap voor stap wint groen, opnieuw, terrein in de denkbeelden over en het handelen in relatie tot gezondheid en zorg. Veel mensen spannen zich in om natuur weer onderdeel te maken van ons dagelijks leven, zoals het evolutionair is bedoeld.

Wanneer er iets verandert in het DNA kan dat grote gevolgen hebben voor volgende generaties. De verandering is in gang gezet, ik heb goede hoop op grote positieve gevolgen voor deze en volgende generaties.

Loopmetjedokter

Aanvulling:

Een prachtig verslag van de bijeenkomst ‘Hoe creëren we maximale impact van groen voor de gezondheid’ inclusief foto’s en de presentaties van alle sprekers is door de NAHF inmiddels gepubliceerd op haar website.